Lokman Suresi: Evlat Terbiyesi ve Altın Öğütler
Kur'an-ı Kerim'in 31. suresi olan Lokman Suresi, 34 ayetten oluşur ve Mekke döneminde inmiştir. Adını, hikmeti (tıp ve manevi bilgeliği) ile asırlara nam salmış Lokman Hekim'den alır. Bu sure, bir babanın evladına verebileceği en güzel, en şefkatli ve en sarsılmaz ahlak derslerini barındırır. Şirkten (Allah'a ortak koşmaktan) kaçınmak, anne babaya saygı göstermek, namazı kılmak ve kibirlenmemek gibi altın değerindeki "Lokman Öğütleri", günümüzde evladının hayırlı olmasını ve aile içi huzuru dileyen anne babaların en büyük manevi pusulasıdır.
Lokman Hekim'in Öğütleri: 13. ve 17. Ayetler
Evlatlarımızın kalbine Allah sevgisini ve güzel ahlakı nakşetmek için okunan, ebeveynlerin rehberi olan o meşhur öğüt ayetlerinin Arapça metni ve Türkçe telaffuzu şu şekildedir:
يَا بُنَيَّ أَقِمِ الصَّلَاةَ وَأْمُرْ بِالْمَعْرُوفِ وَانْهَ عَنِ الْمُنكَرِ وَاصْبِرْ عَلَىٰ مَا أَصَابَكَ ۖ إِنَّ ذَٰلِكَ مِنْ عَزْمِ الْأُمُورِ ﴿١٧﴾
13. Ve iz kâle lukmânu libnihî ve huve yeızuhu yâ buneyye lâ tuşrik billâh(billâhi), inneş şirke le zulmun azîm(azîmun).
17. Yâ buneyye ekımıs salâte ve'mur bil ma'rûfi venhe anil munkeri vasbir alâ mâ esâbek(esâbeke), inne zâlike min azmil umûr(umûri).
Türkçe Meali: 13. Hani Lokman oğluna öğüt verirken şöyle demişti: "Yavrum! Allah'a ortak koşma! Çünkü şirk (Allah'a ortak koşmak), elbette büyük bir zulümdür." 17. "Yavrum! Namazı dosdoğru kıl. İyiliği emret, kötülükten alıkoy. Başına gelen musibetlere karşı sabırlı ol. Çünkü bunlar kesin olarak emredilmiş (uğrunda azim ve kararlılık gösterilmesi gereken) işlerdendir."
Lokman Suresinin Fazileti ve Şifa Sırrı
Lokman Suresi, ismini tarihin en büyük şifacılarından (hekimlerinden) biri olan Hz. Lokman'dan aldığı için, İslam maneviyatında maddi ve manevi hastalıkların devası olarak kabul edilir. Sadece bedeni değil, günahlarla kirlenmiş kalbi de tedavi eder.
İslam âlimleri ve maneviyat büyükleri, bu surenin evi ve çocukları koruyan sırrı hakkında şu tavsiyede bulunmuşlardır:
"Evlatlarının asi olmasından, kötü yola düşmesinden veya söz dinlememesinden şikayet eden anne babalar; Lokman Suresi'ni (özellikle öğüt ayetlerini) vird edinir ve çocuklarının niyetine suya okuyup içirirlerse, Allah'ın izniyle o çocukların kalbi yumuşar, itaatkâr ve hayırlı bir nesil olurlar."
Ayrıca Lokman Hekim'in oğluna verdiği "İnsanlardan yüz çevirme ve yeryüzünde böbürlenerek yürüme" (18. Ayet) öğüdü, kibre ve egoya karşı en etkili ilaçtır. Bu sureyi okuyan kişinin kalbinde tevazu (alçakgönüllülük) yeşerir. İçsel sıkıntılar yaşayanların, bilhassa mide ve kalp rahatsızlıkları çekenlerin şifa niyetine bu sureyi okumaları da havas âlimleri tarafından tavsiye edilmiştir.
Sıkça Sorulan Sorular
Lokman (a.s) peygamber midir?
İslam âlimlerinin çoğunluğuna göre Hz. Lokman bir peygamber değil; Allah'ın kendisine üstün bir "hikmet" (doğru hüküm verme, ilim, anlayış ve tıp bilgisi) bahşettiği veli (salih) bir kuldur. Tıp ilminin (hekimliğin) atalarından sayılır.
Lokman Hekim'in oğluna verdiği öğütler nelerdir?
Kur'an'da geçen öğütleri şunlardır: Allah'a şirk koşmamak, anne babaya itaat etmek (ancak şirk emrederlerse uymamak), yapılan en küçük iyilik veya kötülüğün Allah tarafından bilindiğini unutmamak, namazı kılmak, iyiliği emredip kötülükten sakındırmak, sabırlı olmak, insanlara karşı kibirlenmemek ve konuşurken sesi alçaltmak.
Lokman Suresi Kur'an'da kaçıncı cüzdedir?
Lokman Suresi, Kur'an-ı Kerim'in 21. cüzünde yer almaktadır. Rûm Suresinden sonra gelir ve onu, secde ayeti barındıran Secde Suresi takip eder. Toplam 34 ayettir.
Sonuç
Lokman Suresi, modern zamanın ahlaki buhranlarında boğulan aileler için adeta ilahi bir can simididir. "Yavrum" (Yâ buneyye) diye başlayan o şefkat dolu hitap, İslam'da eğitimin baskıyla değil sevgi ve hikmetle olacağını gösterir. Evlatlarımıza bırakacağımız en büyük miras, banka hesapları değil; namaz bilinci, sabır, tevazu ve "Allah her şeyi görür" inancıdır. Bu sureyi hayatımıza rehber edinerek ailemizi manevi hastalıkların tümünden koruyabiliriz.