Nisa Suresi: Adalet, Aile Huzuru ve Kadın Haklarının Temeli
Kur'an-ı Kerim'in 4. suresi olan Nisa Suresi, 176 ayetten oluşur ve Medine döneminde inmiştir. "Nisa", Arapçada kadınlar demektir. İslam'ın kadınlara, evliliğe, yetimlere ve miras hukukuna dair getirdiği o devrim niteliğindeki adalet kurallarını en ince ayrıntısına kadar çizen bir anayasadır. Sadece hukuki değil, manevi olarak da aileyi ve bireyi koruyan bu sure; günümüzde eşiyle arasındaki muhabbeti artırmak, hane içindeki adaletsizlikleri (huzursuzlukları) bitirmek ve yetimlerin hakkını gözeterek Allah'ın rızasına ermek isteyenlerin başvurduğu muazzam bir şifa kaynağıdır.
Yaratılış ve Akrabalık Bağı: Nisa Suresi 1. Ayet
Tüm insanlığın tek bir özden (nefisten) yaratıldığını hatırlatan, aile bağlarına ve akrabalığa (sıla-i rahim) saygı göstermeyi emreden o sarsıcı başlangıç ayetinin Arapça metni ve Türkçe telaffuzu şu şekildedir:
يَا أَيُّهَا النَّاسُ اتَّقُوا رَبَّكُمُ الَّذِي خَلَقَكُم مِّن نَّفْسٍ وَاحِدَةٍ وَخَلَقَ مِنْهَا زَوْجَهَا وَبَثَّ مِنْهُمَا رِجَالًا كَثِيرًا وَنِسَاءً ۚ وَاتَّقُوا اللَّهَ الَّذِي تَسَاءَلُونَ بِهِ وَالْأَرْحَامَ ۚ إِنَّ اللَّهَ كَانَ عَلَيْكُمْ رَقِيبًا ﴿١﴾
1. Yâ eyyuhân nâsuttekû rabbekumullezî halakakum min nefsin vâhidetin ve halaka minhâ zevcehâ ve besse minhumâ ricâlen kesîran ve nisââ(nisâen), vettekûllâhellezî tesâelûne bihî vel erhâm(erhâme). İnnallâhe kâne aleykum rakîbâ(rakîben).
Türkçe Meali: Rahman ve Rahim olan Allah'ın adıyla. 1. Ey insanlar! Sizi bir tek nefisten yaratan ve ondan da eşini yaratan, ikisinden birçok erkek ve kadın (meydana getirip) yayan Rabbinize karşı gelmekten sakının. Kendisi adına birbirinizden dilekte bulunduğunuz Allah'a karşı gelmekten ve akrabalık bağlarını koparmaktan sakının. Şüphesiz Allah, üzerinizde bir gözetleyicidir.
Nisa Suresinin Fazileti ve Aile Huzurunun Sırrı
Nisa Suresi, toplumun en küçük yapı taşı olan aileyi dışarıdan gelen dedikodulara, içeriden doğan haksızlıklara ve geçimsizliklere karşı ilahi bir zırhla korur.
İslam âlimleri ve Havas maneviyat ehli, Nisa Suresi'nin bilhassa evlilikteki sorunları çözen o gizli sırrı hakkında şu tavsiyeyi naklederler:
"Evliliğinde şiddetli geçimsizlik yaşayan, eşler arasında adaletsizlik veya soğukluk olan kimse, Nisa Suresi'ni samimiyetle okumaya devam etsin. Allah, o hanenin üzerine adaletini ve merhametini indirir. Ayette geçen 'Allah üzerinizde gözetleyicidir' sırrı tecelli eder ve eşlerin kalbini birbirine karşı yumuşatarak yuvaya yeniden dirlik ve düzen verir."
Aynı zamanda bu sure, yetim hakkı yemekten ve mirasta adaletsizlik yapmaktan (akrabalık bağlarını koparmaktan) şiddetle men eder. Miras yüzünden birbirine düşen kardeşlerin, miras bölüşülmeden önce bu sureyi okuyup tefekkür etmeleri, şeytanın araya soktuğu o fitneyi (mal hırsını) paramparça eder. Nisa Suresi'ni okumak, insana sadece haklarını değil, başkalarına karşı olan sorumluluklarını da hatırlatarak kişiyi kâmil bir ahlaka ulaştırır.
Sıkça Sorulan Sorular
Nisa ne anlama gelmektedir?
"Nisa", Arapçada "kadınlar" demektir. Kur'an-ı Kerim'de kadınların haklarını, mirastaki paylarını, evlilik ve boşanma hukukunu, yetim kız çocuklarının korunmasını en kapsamlı şekilde ele aldığı için bu sureye Nisa Suresi adı verilmiştir.
Sıla-i Rahim ne demektir?
Sıla-i rahim, akrabalık bağlarını korumak, akrabaları ziyaret etmek ve onlarla yardımlaşmak demektir. Surenin ilk ayetinde "Akrabalık bağlarını koparmaktan sakının" denilerek, bunun Allah'a karşı gelmek kadar tehlikeli bir vebal olduğu vurgulanmıştır.
Nisa Suresi Kur'an'da kaçıncı cüzdedir?
Nisa Suresi oldukça uzun bir suredir ve birden fazla cüze yayılmıştır. 4. cüzün son çeyreğinde başlar, 5. cüzün tamamını kaplar ve 6. cüzün ilk bölümüne kadar devam eder. Toplam 176 ayettir ve Fatiha, Bakara, Âl-i İmrân'dan sonra Kur'an'ın dördüncü suresidir.
Sonuç
Nisa Suresi bizlere, Allah katında en güçlü olanın fiziksel olarak kuvvetli olan değil, adaleti ayakta tutan ve zayıfı (yetimi, kadını) koruyan olduğunu öğretir. Aile içinde bir huzursuzluk yaşadığımızda veya bir hak arayışına girdiğimizde, çözümü dışarıdaki kavgalarda değil, Nisa Suresi'nin "Sizi tek bir nefisten yaratan Rabbinize karşı gelmekten sakının" çağrısında aramalıyız. Evimizdeki adalet terazisi ne kadar doğru tartarsa, kalbimizdeki huzur da o kadar kalıcı olacaktır.